Si deri te aktivitetet te suksesshme “multi-kulti”?   QELLIME TE SINQERTA   Neper serine e shkrimeve do te kisha dashur t’i elaboroj parimet te cilat duhet te kihen parasysh gjate punes me vlerat fisnike te paqes, vecanerisht ne Maqedoni dhe ne rajon. Teksti eshte shenim i pervojes time ne punen me temat: paqe, tolerance dhe jo dhune. Per kete shkak, me siguri mbajen nje pjese subjektivizmi sepse edhe une jam pjese nga rrefimi dhe e them ate ashtu sic e shoh une. Cfare eshte multi-kulti? “Multi-kulti” jane aktivitete te cilat si qellim kryesor e kane multikulturalizmin me te gjitha vlerat fisnike qe pasojne e qe dalin nga ai. Ai do te duhej te ishte koncept edukativ i cili i inkurajon dhe i nxite interesat per hulumtimin e traditave te ndryshme kulturore, zakonet dhe vlerat ne nje vend, ashtu sic eshte kjo e jona. Qe te shmanget krijimi i klisheve, aktivitetet lidhur me multikulturalizmin shpesh quhen “multi-kulti” dhe “multivitaminoze” bile edhe nga vete zbatuesit e aktiviteteve. Shumica e aktiviteteve te cilat e prekin ceshtjen e paqes ne fokus e kane edhe multikulturalizmin. Temat tjera ne fokus gjithsesi jane pajtimi, toleranca, jo dhuna, komunikimi i pa dhunshem, percepcionet, sterotipet, paragjykimet etj. Per kete shkak, ka nevoje te flitet edhe te debatohet me shume per multikulturalizmin nga nje kend praktik, duke i analizuar elementet e domosdoshme dhe te nevojshme gjate nje implementimi te projekteve paqesore.   Besimi ne vlerat qe promovohen Qe te jesh “agjent i ndryshimeve” ne shoqeri nuk duhet vetem te keni, ose te mendoni se keni njohuri te mira dhe vullnet qe te pasuroheni me te mira materiale. Qe ta ndryshoni shoqerine kur edhe ju do te jeni pjese nga rrefimi qe deshironi ta degjoje gjithe bota. Kjo vecanerisht vlen per ata agjente te ndryshimeve te cilet punojne ose deshirojne te punojne ne fusha te cilat i mbulojne vlerat morale, etike dhe zakonet, qofte ato te vjetra ose te reja. Kur punohet me vlerat fisnike si paqja, humaniteti ose multikulturalizmi pa dyshim do t’ju duhet me shume se motive per frytet materiale. Do t’ju duhet te vete vleresoheni dhe vleresoni. se pari, a dini te beni dallim objektiv mes te mires dhe te keqes (karakteristike e homosapiensit inteligjent). E dyta, nese bindjet, qendrimet dhe vlerat tuaja nuk jane ne konflikt me vlerat te cilat duhet t’i promovoni. Me ne fund, do te duhet te keni qellime te sinqerta qe te mund ta shihni ndryshimin atje ku deshironi. Qellime te fshehura, nese nuk dalin ne pah ne momentin e duhur, te jeni te sigurt se do t’i ndjeni nga rezultatet te cilat ne fund do te jene te turbullta, te mjegullta dhe boshe. Ne fund te fundit, perse i bejme projektet? Me siguri qe te kemi ndonje satisfaksion personal, te cilin e gjejme te rezultatet.   Nuk mund te promovoni vlera ne te cilat nuk besoni sepse do t’ju reflektohen ne rezultatet, e ato (rezultatet), e determinojne fatin e secilit prej nesh individualisht. Sa rezultatet te mira do te arrijme ne dhe per shoqerine, aq do te jemi te suksesshem ne fushat ne te cilat punojme, gjithsesi, duhet ta kemi parasysh kontinuitetin, sepse nje gabim i vogel mund te na ktheje ne fillim. Te menduarit e ketille ndoshta nuk perputhet me kohen e varferise dhe ne hapesirat ku mbijetohet cdo dite me shmangien e goditjeve te llojeve te ndryshme. Por, kjo do te ishte vetem edhe nje arsyetim i atyre qe jane te pafuqishem, shikues pasiv te shkaterrimit te botes se tyre dhe botes te niperve-mbesave te tyre. Pse? Sepse vetem nese niseni nga pozita e “NUK MUNDEM” ne poziten “PO MUNDEM”, do te inkurajoheni ta ndryshoni boten dhe cdo gje qe na pengon. Realiteti yne na ka bere te ashper dhe krijesa te adaptuara per te cilet cdo mrekulli zgjate vetem tre dite. Gjithnje eshte keq kur ndryshon dicka, por megjithate duhet te pranohet nese zgjate me shume se tre dite dhe nese na prek ne rrethin tone te ngushte te interesave dhe marredhenieve njerezore. Ndryshe, edhe kjo mund te jete nje nga strategjite te cilat shume mire mund te shfrytezohen nga ata te cilet punojne me promovimin e vlerave te reja te ndjeshme, bile edhe per ata te cilet punojne ne fushen e paqes.  Te ne, per fat te keq, sektori qytetar punon me vlerat fisnike te paqes dhe multikulturalizmit nga qellime te pastra lukrative. Normalisht, ketu ka perjashtime qe shume lehte mund te verehen pikerisht nga rezultatet te cilat i arrijne ose nga menyrat dhe proceset te cilat kontribuojne nga rezultatet e tilla. ****************************** Deri me tani permenda disa elemente kryesore dhe parime te cilat do te kontribuojne qe projektet tuaja paqesore te jene te suksesshme. Parimet te cilat u permenden me larte jane vetem nje pjese nga karakteristikat personale te cilat duhet t’i kete nje lider ose aktivist i projekteve paqesore. Ne tekstet e ardhshme me konkretisht do te flas per elementet plotesuese per projekte te suksesshme ne fushen e paqes, sic jane: barazia, reprezentativja, neutraliteti, inkuadrimi, socializimi, humori, autoriteti etj. Albert Hani, trajnues per menaxhim te konflikteve